{"id":26486,"date":"2022-01-11T07:00:00","date_gmt":"2022-01-11T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.supermemo.com?p=26486"},"modified":"2022-08-29T11:15:51","modified_gmt":"2022-08-29T11:15:51","slug":"wymarle-jezyki-europy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/wymarle-jezyki-europy","title":{"rendered":"Wymar\u0142e j\u0119zyki Europy \u2013 jak porozumiewali si\u0119 nasi przodkowie?"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n

Czy gdyby przenie\u015b\u0107 Ci\u0119 w czasie, tysi\u0105c, dwa tysi\u0105ce lat wstecz, uda\u0142oby Ci si\u0119 dogada\u0107 z \u00f3wczesnymi mieszka\u0144cami Europy? By\u0142oby zapewne ci\u0119\u017cko. Barier\u0119 stanowi\u0142by nie tylko baga\u017c kulturalno-naukowy, ale te\u017c j\u0119zyk. W zamierzch\u0142ych dziejach Starego Kontynentu wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 j\u0119zykami dzisiaj wymar\u0142ymi, takimi jak etruski, greka, czy gocki. Poznaj list\u0119 10 wymar\u0142ych j\u0119zyk\u00f3w Europy i bogate j\u0119zykowe dziedzictwo kontynentu.<\/p>\n <\/div>\n<\/div>\n

\n

Wymar\u0142y j\u0119zyk, a j\u0119zyk martwy \u2013 r\u00f3\u017cnice<\/h1>\n\n

Wymar\u0142y j\u0119zyk to taki, kt\u00f3rym nikt si\u0119 nie pos\u0142uguje. Nie ma ju\u017c na \u015bwiecie os\u00f3b, dla kt\u00f3rych taki j\u0119zyk by\u0142by ojczystym. Podobnie jest z martwymi j\u0119zykami, takimi jak \u0142acina. W tym wypadku r\u00f3wnie\u017c nie ma ju\u017c ludzi, dla kt\u00f3rych by\u0142by to rodzimy j\u0119zyk, jest on jednak u\u017cywany np. podczas liturgii. Martwe j\u0119zyki mo\u017cna uzna\u0107 za zbi\u00f3r nadrz\u0119dny. Zawieraj\u0105 si\u0119 w nim r\u00f3wnie\u017c wymar\u0142e j\u0119zyki.<\/p>\n\n

Praindoeuropejski, czyli w poszukiwaniu \u017ar\u00f3de\u0142 j\u0119zyk\u00f3w europejskich<\/h2>\n\n

Dzisiejsze j\u0119zyki Europy pochodz\u0105 z grupy j\u0119zyk\u00f3w indoeuropejskich. Jedna z hipotez m\u00f3wi, \u017ce j\u0119zyki te przyw\u0119drowa\u0142y na Stary Kontynent ok. 8 tysi\u0119cy lat temu wraz z pierwszymi rolnikami z Anatolii.<\/p>\n\n

Czy pos\u0142ugiwali si\u0119 oni j\u0119zykiem praindoeuropejskim, praprzodkiem ca\u0142ej grupy indoeuropejskiej? Wielu naukowc\u00f3w ma w\u0105tpliwo\u015bci. Nie istniej\u0105 \u017cadne pisemne pozosta\u0142o\u015bci praindoeuropejskiego. Mo\u017cna go uzna\u0107 za pewnego rodzaju metafor\u0119. Pod t\u0105 etykiet\u0105 zbierane s\u0105 informacje dotycz\u0105ce j\u0119zyk\u00f3w, odno\u015bnie kt\u00f3rych nie zachowa\u0142y si\u0119 \u017cadne pisemne dowody. Te pojawiaj\u0105 si\u0119 dopiero w 1700 roku p.n.e. i z tego okresu pochodz\u0105 teksty w hetyckim \u2013 wymar\u0142ym j\u0119zyku<\/strong> uznawanym za pierwszy indoeuropejski j\u0119zyk na Starym Kontynencie.<\/p>\n\n

Istniej\u0105 jednak rzesze naukowc\u00f3w nieustaj\u0105cych w pr\u00f3bach zrekonstruowania praindoeuropejskiego. Znamy go dzisiaj w oko\u0142o 15-20%. Co ciekawe, ten praprzodek j\u0119zyk\u00f3w europejskich inspiruje r\u00f3wnie\u017c dzisiejszych tw\u00f3rc\u00f3w kultury popularnej. Zrekonstruowanym praj\u0119zykiem pos\u0142uguje si\u0119 android w filmie Ridleya Scotta \u201ePrometeusz\u201d. R\u00f3wnie\u017c w popularnej grze przygodowej \u201eFar Cry Primal\u201d, us\u0142ysze\u0107 mo\u017cna a\u017c 3 j\u0119zyki wzorowane na praindoeuropejskim.<\/p>\n\n

10 wymar\u0142ych j\u0119zyk\u00f3w Europy<\/h2>\n\n

Jakimi j\u0119zykami pos\u0142ugiwali si\u0119 nasi przodkowie? Poni\u017cej zebrali\u015bmy dla Ciebie zestawienie 10 europejskich j\u0119zyk\u00f3w wymar\u0142ych<\/strong>.<\/p>\n\n

Etruski<\/h3>\n\n

Zacznijmy od jednego z najbardziej tajemniczych wymar\u0142ych j\u0119zyk\u00f3w<\/strong> staro\u017cytnej Europy \u2013 od Etruskiego. Do dzisiaj jest on s\u0142abo poznany, poniewa\u017c do naszych czas\u00f3w zachowa\u0142y si\u0119 tylko kr\u00f3tkie inskrypcje, np. na ceramice. Nie ma \u017cadnych znanych fragment\u00f3w utwor\u00f3w literackich w tym wymar\u0142ym j\u0119zyku<\/strong>. Naukowcy rozszyfrowali znaczenie jedynie kilku s\u0142\u00f3w po etrusku. Potrafi\u0105 co prawda odczyta\u0107 etruski alfabet, jednak t\u0142umaczenie d\u0142u\u017cszych tekst\u00f3w jest niemo\u017cliwe. Dodatkowych trudno\u015bci przysparza fakt, \u017ce etruski nie nale\u017cy do grupy j\u0119zyk\u00f3w indoeuropejskich, jest wi\u0119c niepodobny do jakiegokolwiek innego j\u0119zyka ze Starego Kontynentu.<\/p>\n\n

Tym wymar\u0142ym j\u0119zykiem<\/strong> pos\u0142ugiwali si\u0119 staro\u017cytni mieszka\u0144cy Italii. Ich kultura by\u0142a silnie naznaczona wp\u0142ywami helle\u0144skimi. R\u00f3\u017cnili si\u0119 od lud\u00f3w indoeuropejskich. Etruskowie mieli odr\u0119bny nie tylko j\u0119zyk, ale te\u017c zwyczaje i kultur\u0119.<\/p>\n\n

J\u0119zyk etruski zosta\u0142 wyparty przez \u0142acin\u0119 po I w. n. e. \u0141acin\u0119, kt\u00f3ra dzisiaj zasila list\u0119 j\u0119zyk\u00f3w martwych<\/strong>.<\/p>\n\n

Greka myke\u0144ska<\/h3>\n\n

Zosta\u0144my w obszarze staro\u017cytnych wymar\u0142ych j\u0119zyk\u00f3w<\/strong>. Kolejny, czyli myke\u0144ski to najstarszy znany j\u0119zyk z grupy helle\u0144skiej j\u0119zyk\u00f3w indoeuropejskich. By\u0142 to j\u0119zyk kancelaryjny. Myke\u0144skiego u\u017cywano g\u0142\u00f3wnie do ewidencji kr\u00f3lewskich pa\u0142ac\u00f3w i staro\u017cytnych o\u015brodk\u00f3w handlowych. Greka myke\u0144ska zapisywana by\u0142a z pomoc\u0105 pisma liniowego B \u2013 staro\u017cytnego skryptu, kt\u00f3ry o kilka wiek\u00f3w wyprzedzi\u0142 alfabet grecki. Pierwsze teksty spisane pismem liniowym B pochodz\u0105 z 1450 r p.n.e. i odnalezione zosta\u0142y w archiwach pa\u0142acowych w Knossos, Cydonii, Pylos, Tebach i Mykenach<\/a>.<\/p>\n\n

Staronordyjski<\/h3>\n\n

U\u017cywany przez wiking\u00f3w j\u0119zyk wymar\u0142<\/strong> w XIV w. Nie mo\u017cna jednak powiedzie\u0107, \u017ce ca\u0142a spu\u015bcizna staronordyjskiego przepad\u0142a. Wr\u0119cz przeciwnie, da\u0142 on pocz\u0105tek wielu j\u0119zykom p\u00f3\u0142nocnej Europy. Sta\u0142 si\u0119 podwalin\u0105 takich skandynawskich j\u0119zyk\u00f3w, jak islandzki, farerski, szwedzki, fi\u0144ski, norweski czy te\u017c wymar\u0142y ju\u017c j\u0119zyk<\/strong> norn. Staronordyjski mia\u0142 te\u017c du\u017cy wp\u0142yw na ukszta\u0142towanie j\u0119zyka angielskiego.<\/p>\n\n

Dzisiaj do staronordyjskiego najbli\u017cej jest islandzkiemu. Co prawda dynamicznie rozwijaj\u0105ca si\u0119 turystyka i globalizacja nie pozostaj\u0105 bez wp\u0142ywu na j\u0119zyk mieszka\u0144c\u00f3w dalekiej p\u00f3\u0142nocy, jednak na Islandii wci\u0105\u017c mo\u017cesz us\u0142ysze\u0107 mow\u0119 zbli\u017con\u0105 do tej, jak\u0105 najprawdopodobniej pos\u0142ugiwali si\u0119 pierwsi wikingowie.<\/p>\n\n

Norn<\/h3>\n\n

To dawny j\u0119zyk skandynawski, kt\u00f3ry podzieli\u0142 los swojego przodka \u2013 staronordyjskiego. Co prawda nie wiadomo, kiedy norn sta\u0142 si\u0119 wymar\u0142ym j\u0119zykiem<\/strong>, ale wiadomo, \u017ce zwi\u0105zane to by\u0142o z zaj\u0119ciem Szetland\u00f3w i Orkad\u00f3w przez Szkot\u00f3w w XV wieku.<\/p>\n\n

Norn przyby\u0142 na Szetlandy i Orkady wraz z norweskimi osadnikami oko\u0142o VII-VIII wieku. W kilka stuleci j\u0119zyk ten opanowa\u0142 wyspiarskie tereny i sta\u0142 si\u0119 tam dominuj\u0105c\u0105 form\u0105 komunikacji a\u017c do wspomnianego najazdu Szkot\u00f3w. Przyjmuje si\u0119 jednak, \u017ce rdzenna ludno\u015b\u0107 wysp by\u0142a dwuj\u0119zyczna (pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 norn i szkockim angielskim) nawet do pocz\u0105tku XVII wieku.<\/p>\n\n

Staroangielski<\/h3>\n\n

Kolejny na li\u015bcie wymar\u0142ych j\u0119zyk\u00f3w Europy<\/strong> jest staroangielski, czyli pochodz\u0105ca z wczesnego \u015bredniowiecza najstarsza znana odmiana angielskiego. Jest on jednym z zachodniogerma\u0144skich j\u0119zyk\u00f3w i u\u017cywany by\u0142 przez plemiona germa\u0144skie zamieszkuj\u0105ce Angli\u0119 \u2013 przez Angl\u00f3w, Sas\u00f3w i Jut\u00f3w. W momencie, w kt\u00f3rym Anglosasi stali si\u0119 dominuj\u0105c\u0105 grup\u0105 etniczn\u0105 w Anglii, staroangielski wypar\u0142 inne wyspiarskie j\u0119zyki, takie jak \u0142acina, czy brytyjski. Nie nale\u017cy te\u017c zapomina\u0107, \u017ce na ukszta\u0142towanie si\u0119 staroangielskiego du\u017cy wp\u0142yw mia\u0142 inny wymar\u0142y j\u0119zyk<\/strong>, norn, o kt\u00f3rym wspominali\u015bmy w poprzednim akapicie. Wp\u0142ywy norn by\u0142y oczywi\u015bcie odczuwalne najbardziej w Anglii zachodniej i p\u00f3\u0142nocnej, gdzie do IX wieku panowali wikingowie.<\/p>\n\n

Galijski<\/h3>\n\n

To najlepiej poznany zesp\u00f3\u0142 kontynentalnych dialekt\u00f3w celtyckich. Tym wymar\u0142ym ju\u017c j\u0119zykiem<\/strong> pos\u0142ugiwa\u0142y si\u0119 plemiona galijskie zamieszkuj\u0105ce tereny dzisiejszej Francji, Szwajcarii i W\u0142och. Pierwsze \u015blady galijskiego pochodz\u0105 z VI w p.n.e. J\u0119zyk zacz\u0105\u0142 traci\u0107 na znaczeniu po podbiciu Galii przez Cesarstwo Rzymskie, a do ostatecznego sukcesu Rzymian w tym zakresie dosz\u0142o w 52 roku p.n.e.<\/p>\n\n

J\u0119zyk wymar\u0142<\/strong> w V wieku, ale po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod dzisiejszy francuski. Szacuje si\u0119, \u017ce we francuskim istnieje oko\u0142o 400 francuskich s\u0142\u00f3w o pochodzeniu galijskim. Takie nalecia\u0142o\u015bci, ale zdecydowanie mniej ,mo\u017cna znale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c w j\u0119zyku niemieckim<\/a>.<\/p>\n\n

Najbardziej znani ambasadorzy j\u0119zyka galijskiego? Z lekkim przymru\u017ceniem oka mo\u017cna by za takich uzna\u0107 Asteriksa i Obeliksa, czyli postaci z serii komiks\u00f3w stworzonych przez Ren\u00e9 Goscinnego. S\u0105 to chyba najbardziej rozpoznawalni Galowie na \u015bwiecie. Cho\u0107 w samym komiksie pr\u00f3\u017cno raczej szuka\u0107 galijskich zwrot\u00f3w.<\/p>\n\n

Gocki<\/h3>\n\n

J\u0119zyk starogerma\u0144skiego plemienie Got\u00f3w. Wymar\u0142y j\u0119zyk<\/strong> przynale\u017cny do grupy j\u0119zyk\u00f3w wschodniogerma\u0144skich, do kt\u00f3rych zaliczy\u0107 mo\u017cna poza gockim, r\u00f3wnie\u017c wandalski i burgundzki. Znajomo\u015b\u0107 tego j\u0119zyka zawdzi\u0119czamy przede wszystkim biskupowi Wulfili, kt\u00f3ry na gocki przet\u0142umaczy\u0142 w IV w Bibli\u0119. J\u0119zyk ten najd\u0142u\u017cej przetrwa\u0142 na Krymie, gdzie u\u017cywany by\u0142 a\u017c do XVIII wieku.<\/p>\n\n

Dzisiaj gocki zasila d\u0142ug\u0105 list\u0119 wymar\u0142ych j\u0119zyk\u00f3w<\/strong>, chocia\u017c ca\u0142kiem spora ilo\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w dydaktycznych umo\u017cliwiaj\u0105cych nauk\u0119 gockiego, ka\u017ce si\u0119 zastanowi\u0107, czy nie nale\u017ca\u0142oby w\u0142\u0105czy\u0107 go do listy j\u0119zyk\u00f3w martwych<\/strong>, takich jak \u0142acina.<\/p>\n\n

Wandalski<\/h3>\n\n

Wandalowie to podobnie jak Goci, plemi\u0119 wschodniogerma\u0144skie. Obydwa plemiona nie \u017cy\u0142y raczej w przyjaznych stosunkach, mimo \u017ce j\u0119zyki mia\u0142y podobne. Wandalski znamy jednak gorzej ni\u017c gocki, poniewa\u017c w tym j\u0119zyku zachowa\u0142o si\u0119 zdecydowanie mniej pisanych \u017ar\u00f3de\u0142. Znanych jest zaledwie kilka zda\u0144, nazw i imion w wymar\u0142ym j\u0119zyku<\/strong> Wandal\u00f3w. Najd\u0142u\u017csze zdanie wandalskie brzmi: \u201eeils\u2026 scapia matzia ia drincan!\u201d, co znaczy B\u0105d\u017acie pozdrowieni… zr\u00f3bmy co\u015b, \u017ceby je\u015b\u0107 i pi\u0107!”. W gockim brzmia\u0142oby ono nast\u0119puj\u0105co: \u201ehails, skapjam matjan jah drigkan!\u201d, co pokazuje, \u017ce j\u0119zyki te rzeczywi\u015bcie by\u0142y do siebie mocno zbli\u017cone.<\/p>\n\n

Pras\u0142owia\u0144ski<\/h3>\n\n

Nie ma pisemnych zabytk\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby po\u015bwiadczy\u0107 istnienie j\u0119zyka pras\u0142owia\u0144skiego. Badacze s\u0105 jednak dosy\u0107 zgodni, \u017ce pewna wsp\u00f3lnota j\u0119zykowa na terenach pradawnej s\u0142owia\u0144szczyzny rzeczywi\u015bcie istnia\u0142a. Pr\u00f3by rekonstrukcji tego wymar\u0142ego j\u0119zyka polegaj\u0105 na si\u0119ganiu po metody lingwistyki historycznej, takie jak metoda por\u00f3wnawcza, polegaj\u0105ca na analizowaniu i por\u00f3wnywaniu s\u0142\u00f3w z r\u00f3\u017cnych j\u0119zyk\u00f3w s\u0142owia\u0144skich<\/a>. Przyjmuje si\u0119, \u017ce czas panowania i rozwoju pras\u0142owia\u0144skiego przypada na bardzo rozleg\u0142y okres od mniej wi\u0119cej XX w p.n.e a\u017c do VI w n.e<\/a>.<\/p>\n\n

J\u0119zyk knaan<\/h3>\n\n

Na koniec przyjrzyjmy si\u0119 wymar\u0142emu j\u0119zykowi<\/strong> judeos\u0142owia\u0144skiemu, zaliczanemu do grupy j\u0119zyk\u00f3w zachodnios\u0142owia\u0144skich. Pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 nim diaspora \u017cydowska zamieszkuj\u0105ca tereny s\u0142owia\u0144skie. J\u0119zyk ten funkcjonowa\u0142 w\u015br\u00f3d s\u0142owia\u0144skich \u017cyd\u00f3w do momentu ekspansji kultury aszkenazyjskiej i j\u0119zyka jidysz, przez kt\u00f3ry zosta\u0142 wch\u0142oni\u0119ty i zasymilowany<\/a>.<\/p>\n\n

Nazwa knaan wzi\u0119\u0142a si\u0119 z nazwy ziem le\u017c\u0105cych na wsch\u00f3d od rzeki \u0141aby. Odr\u00f3\u017cnia\u0142a ona diaspor\u0119 \u017cydowsk\u0105 tam \u017cyj\u0105c\u0105 od aszkanazyjskich \u017byd\u00f3w zamieszkuj\u0105cych na zach\u00f3d od tej rzeki<\/a>.<\/p>\n\n

10 przytoczonych wy\u017cej j\u0119zyk\u00f3w to naprawd\u0119 tylko u\u0142amek z pe\u0142nej listy martwych i wymar\u0142ych j\u0119zyk\u00f3w Europy<\/strong>. Pokazuje to tylko, jak bogate jest dziedzictwo wsp\u00f3\u0142czesnej Europy. Warto zwr\u00f3ci\u0107 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na fakt, \u017ce w momencie, w kt\u00f3rym \u015bwiat zacz\u0105\u0142 si\u0119 kurczy\u0107, a ludno\u015b\u0107 coraz \u015bmielej podr\u00f3\u017cowa\u0107, pojawi\u0142o si\u0119 pragnienie wzajemnego poznania. I tak zacz\u0119li\u015bmy uczy\u0107 si\u0119 obcych sobie j\u0119zyk\u00f3w, by m\u00f3c zrozumie\u0107 swoich bli\u017cszych i dalszych s\u0105siad\u00f3w.<\/p>\n\n

Dzisiaj, bardziej ni\u017c kiedykolwiek, mo\u017cemy w kr\u00f3tkim czasie dotrze\u0107 do niemal ka\u017cdego zak\u0105tka \u015bwiata. Znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyk\u00f3w ma wi\u0119c jeszcze wi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 ni\u017c kiedy\u015b, a si\u0119gaj\u0105c po kursy SuperMemo mo\u017cesz pozna\u0107 nawet 20 popularnych j\u0119zyk\u00f3w z ca\u0142ego globu. Zacznij nauk\u0119 ju\u017c dzi\u015b.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czy gdyby przenie\u015b\u0107 Ci\u0119 w czasie, tysi\u0105c, dwa tysi\u0105ce lat wstecz, uda\u0142oby Ci si\u0119 dogada\u0107 z \u00f3wczesnymi mieszka\u0144cami Europy? By\u0142oby zapewne ci\u0119\u017cko. Barier\u0119 stanowi\u0142by nie tylko baga\u017c kulturalno-naukowy, ale te\u017c j\u0119zyk. W zamierzch\u0142ych dziejach Starego Kontynentu wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 j\u0119zykami dzisiaj wymar\u0142ymi, takimi jak etruski, greka, czy gocki. Poznaj list\u0119 10 wymar\u0142ych j\u0119zyk\u00f3w Europy i bogate j\u0119zykowe dziedzictwo kontynentu.","protected":false},"author":4,"featured_media":26487,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[219,104],"tags":[772,709,713,712,771],"acf":[],"yoast_head":"\nWymar\u0142e j\u0119zyki Europy - SuperMemo<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Czy gdyby przenie\u015b\u0107 Ci\u0119 w czasie, tysi\u0105c, dwa tysi\u0105ce lat wstecz, uda\u0142oby Ci si\u0119 dogada\u0107 z \u00f3wczesnymi mieszka\u0144cami Europy?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/wymarle-jezyki-europy\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wymar\u0142e j\u0119zyki Europy - SuperMemo\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czy gdyby przenie\u015b\u0107 Ci\u0119 w czasie, tysi\u0105c, dwa tysi\u0105ce lat wstecz, uda\u0142oby Ci si\u0119 dogada\u0107 z \u00f3wczesnymi mieszka\u0144cami Europy?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/wymarle-jezyki-europy\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SuperMemo\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-01-11T07:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-08-29T11:15:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.supermemo.com\/wp-content\/uploads\/image-14.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tomasz Nowakowski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tomasz Nowakowski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/wymarle-jezyki-europy\",\"url\":\"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/wymarle-jezyki-europy\",\"name\":\"Wymar\u0142e j\u0119zyki Europy - SuperMemo\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.supermemo.com\/en#website\"},\"datePublished\":\"2022-01-11T07:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-08-29T11:15:51+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.supermemo.com\/en#\/schema\/person\/fc8a61e3fed1d9c8a4ab1015696b31f3\"},\"description\":\"Czy gdyby przenie\u015b\u0107 Ci\u0119 w czasie, tysi\u0105c, dwa tysi\u0105ce lat wstecz, uda\u0142oby Ci si\u0119 dogada\u0107 z \u00f3wczesnymi mieszka\u0144cami Europy?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/wymarle-jezyki-europy#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/wymarle-jezyki-europy\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/wymarle-jezyki-europy#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"SuperMemo\",\"item\":\"https:\/\/www.supermemo.com\/pl\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"J\u0119zyki obce\",\"item\":\"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/kategoria\/jezyki-obce\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ciekawostki j\u0119zykowe\",\"item\":\"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/kategoria\/jezyki-obce\/ciekawostki-jezykowe\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Wymar\u0142e j\u0119zyki Europy \u2013 jak porozumiewali si\u0119 nasi przodkowie?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.supermemo.com\/en#website\",\"url\":\"https:\/\/www.supermemo.com\/en\",\"name\":\"SuperMemo\",\"description\":\"SuperMemo\u00ae - skuteczna nauka j\u0119zyk\u00f3w online.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.supermemo.com\/en?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.supermemo.com\/en#\/schema\/person\/fc8a61e3fed1d9c8a4ab1015696b31f3\",\"name\":\"Tomasz Nowakowski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.supermemo.com\/en#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/df7321e848f697016eb152224eb444b4?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/df7321e848f697016eb152224eb444b4?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tomasz Nowakowski\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wymar\u0142e j\u0119zyki Europy - SuperMemo","description":"Czy gdyby przenie\u015b\u0107 Ci\u0119 w czasie, tysi\u0105c, dwa tysi\u0105ce lat wstecz, uda\u0142oby Ci si\u0119 dogada\u0107 z \u00f3wczesnymi mieszka\u0144cami Europy?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/wymarle-jezyki-europy","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Wymar\u0142e j\u0119zyki Europy - SuperMemo","og_description":"Czy gdyby przenie\u015b\u0107 Ci\u0119 w czasie, tysi\u0105c, dwa tysi\u0105ce lat wstecz, uda\u0142oby Ci si\u0119 dogada\u0107 z \u00f3wczesnymi mieszka\u0144cami Europy?","og_url":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/wymarle-jezyki-europy","og_site_name":"SuperMemo","article_published_time":"2022-01-11T07:00:00+00:00","article_modified_time":"2022-08-29T11:15:51+00:00","og_image":[{"width":800,"height":800,"url":"https:\/\/www.supermemo.com\/wp-content\/uploads\/image-14.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Tomasz Nowakowski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Tomasz Nowakowski","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/wymarle-jezyki-europy","url":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/wymarle-jezyki-europy","name":"Wymar\u0142e j\u0119zyki Europy - SuperMemo","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.supermemo.com\/en#website"},"datePublished":"2022-01-11T07:00:00+00:00","dateModified":"2022-08-29T11:15:51+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.supermemo.com\/en#\/schema\/person\/fc8a61e3fed1d9c8a4ab1015696b31f3"},"description":"Czy gdyby przenie\u015b\u0107 Ci\u0119 w czasie, tysi\u0105c, dwa tysi\u0105ce lat wstecz, uda\u0142oby Ci si\u0119 dogada\u0107 z \u00f3wczesnymi mieszka\u0144cami Europy?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/wymarle-jezyki-europy#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/wymarle-jezyki-europy"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/wymarle-jezyki-europy#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"SuperMemo","item":"https:\/\/www.supermemo.com\/pl"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"J\u0119zyki obce","item":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/kategoria\/jezyki-obce"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ciekawostki j\u0119zykowe","item":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/blog\/kategoria\/jezyki-obce\/ciekawostki-jezykowe"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Wymar\u0142e j\u0119zyki Europy \u2013 jak porozumiewali si\u0119 nasi przodkowie?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.supermemo.com\/en#website","url":"https:\/\/www.supermemo.com\/en","name":"SuperMemo","description":"SuperMemo\u00ae - skuteczna nauka j\u0119zyk\u00f3w online.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.supermemo.com\/en?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.supermemo.com\/en#\/schema\/person\/fc8a61e3fed1d9c8a4ab1015696b31f3","name":"Tomasz Nowakowski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.supermemo.com\/en#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/df7321e848f697016eb152224eb444b4?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/df7321e848f697016eb152224eb444b4?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tomasz Nowakowski"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26486"}],"collection":[{"href":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26486"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26486\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/stage.supermemo.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}